Trong dòng chảy mãnh liệt của bóng đá Ý, hiếm có đội bóng nào mang trong mình sự giao thoa kỳ lạ giữa niềm kiêu hãnh đế chế và nỗi đau thăng trầm như AS Roma. Biệt danh “Giallorossi” (Vàng – Đỏ) không chỉ đại diện cho màu áo, mà còn là màu của máu và hoàng kim, của những trái tim luôn rực cháy bên dòng sông Tiber. Lịch sử CLB AS Roma từ những ngày đầu thành lập năm 1927 cho đến kỷ nguyên vươn tầm quốc tế hiện nay, lịch sử AS Roma là một bản anh hùng ca về lòng trung thành và khát vọng chinh phục.
Bình minh của đội bóng hoàng gia thành phố vĩnh hằng
Tin tức từ bsports cho biết, câu chuyện về AS Roma bắt đầu vào mùa hè năm 1927, một thời điểm mang tính bước ngoặt đối với thể thao thủ đô nước Ý. Dưới sự thúc đẩy của Italo Foschi, một chính trị gia có tầm ảnh hưởng, ba câu lạc bộ lâu đời tại Rome là Roman, Alba-Audace và Fortitudo đã quyết định hợp nhất. Mục tiêu cốt lõi của sự kiện này là tạo ra một thế lực đủ mạnh để phá vỡ thế độc tôn của các “ông lớn” miền Bắc như Juventus, AC Milan hay Inter Milan.
Ngày 7 tháng 6 năm 1927 trở thành ngày sinh nhật chính thức của Associazione Sportiva Roma. Với biểu tượng đặc trưng là hình ảnh con sói đang cho hai anh em Romulus và Remus bú – dựa trên truyền thuyết thành lập thành Rome – đội bóng đã ngay lập tức trở thành hiện thân cho niềm tự hào của cư dân nơi đây. Sân vận động bằng gỗ huyền thoại Campo Testaccio, khánh thành năm 1929, đã trở thành pháo đài đầu tiên, nơi hun đúc nên bản sắc chiến đấu không khoan nhượng của đội bóng.
Giai đoạn thập niên 1930 chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của Roma. Dưới sự dẫn dắt của những cái tên huyền thoại như đội trưởng Attilio Ferraris IV, Fulvio Bernardini và chân sút Rodolfo Volk, Roma đã tiệm cận rất gần đến đỉnh cao vinh quang. Vị trí á quân Serie A mùa giải 1930-31 là lời khẳng định rằng “Bầy sói” đã sẵn sàng cho những cuộc lật đổ vĩ đại.
Chức vô địch Scudetto đầu tiên và bóng đen thế chiến
Sau nhiều nỗ lực, đỉnh cao đầu tiên đã đến với Roma vào mùa giải 1941–42. Đây là một kỳ tích đáng kinh ngạc khi đội bóng giành chức vô địch Serie A lần đầu tiên trong bối cảnh Thế chiến thứ hai đang diễn ra ác liệt. Dưới bàn tay nhào nặn của huấn luyện viên Alfréd Schäffer và phong độ hủy diệt của Amedeo Amadei – người con ưu tú của thành Rome với 18 bàn thắng, Roma đã biến giấc mơ vàng thành hiện thực.
Tuy nhiên, niềm vui chẳng tày gang. Những biến động chính trị và hậu quả của chiến tranh đã khiến câu lạc bộ rơi vào giai đoạn suy thoái trầm trọng. Đỉnh điểm của nỗi đau là vào mùa giải 1950–51, Roma lần đầu tiên và duy nhất trong lịch sử phải xuống chơi tại Serie B. Dù chỉ mất một năm để trở lại mái nhà xưa Serie A, nhưng đây vẫn được xem là một vết sẹo lớn trong lòng các Romanista.
Thời kỳ phục hưng và danh hiệu châu lục đầu tiên
Giai đoạn thập niên 1960 đánh dấu bước chuyển mình của Roma tại các đấu trường cúp. Năm 1961, họ giành được danh hiệu quốc tế đầu tiên – Cúp Inter-Cities Fairs (tiền thân của UEFA Cup/Europa League ngày nay) sau khi đánh bại Birmingham City. Đây là dấu mốc quan trọng, đưa tên tuổi của đội bóng vượt ra khỏi biên giới nước Ý.
Những năm 1960 cũng chứng kiến sự ra đời của danh hiệu Coppa Italia đầu tiên (1963-64). Nhân vật trung tâm của thời đại này chính là hậu vệ Giacomo Losi, người được mệnh danh là “Trái tim của Rome”. Với 450 lần ra sân, Losi đã thiết lập một kỷ lục bền vững trong gần 4 thập kỷ, trước khi bị vượt qua bởi một huyền thoại vĩ đại khác sau này.
Kỷ nguyên rực rỡ những năm 1980 và nỗi đau chung kết C1
Dưới sự tiếp quản của chủ tịch Dino Viola và bộ óc thiên tài của huấn luyện viên Nils Liedholm, Roma bước vào thời kỳ hoàng kim thứ hai. Với dàn hảo thủ như Bruno Conti, Roberto Pruzzo và “Hoàng tử thành Rome” người Brazil – Paulo Roberto Falcao, đội bóng đã chơi một thứ bóng đá đầy mê hoặc.
Mùa giải 1982-83, cả thành phố Rome nổ tung trong niềm hạnh phúc khi đội bóng giành chức vô địch Serie A thứ hai sau 41 năm chờ đợi. Tuy nhiên, vinh quang rực rỡ đó lại đi kèm với một trong những nỗi đau lớn nhất: trận chung kết Cúp C1 châu Âu năm 1984. Được thi đấu ngay trên sân nhà Stadio Olimpico, nhưng Roma đã gục ngã trước Liverpool trên chấm phạt đền định mệnh. Hình ảnh các cầu thủ Roma rơi lệ dưới bầu trời đêm Rome vẫn luôn là một mảng ký ức buồn trong tâm khảm người hâm mộ.
Francesco Totti và Scudetto lịch sử năm 2001
Nếu phải chọn ra một cái tên đại diện cho linh hồn của AS Roma, đó chắc chắn phải là Francesco Totti. Bước vào thiên niên kỷ mới, với sự đầu tư mạnh tay của chủ tịch Franco Sensi và tài thao lược của Fabio Capello, Roma đã lắp ghép nên một “siêu đội hình” gồm Gabriel Batistuta, Cafu, Emerson và Walter Samuel.
Mùa giải 2000-01 chứng kiến cuộc đua nghẹt thở với Juventus. Trong trận đấu cuối cùng gặp Parma tại Olimpico, bộ ba Totti, Montella và Batistuta đã cùng ghi bàn để mang về chức vô địch Serie A thứ ba. Cảnh tượng hàng vạn cổ động viên tràn xuống sân ăn mừng đã trở thành biểu tượng cho sức mạnh và tình yêu cuồng nhiệt của người dân Rome.
Giai đoạn khủng hoảng tài chính và sự đổi chủ
Sau vinh quang 2001, bóng ma nợ nần bắt đầu bủa vây đội bóng. Gia đình Sensi phải vật lộn để duy trì sự ổn định. Roma buộc phải bán đi những ngôi sao hàng đầu như Emerson, Walter Samuel hay sau này là Cristian Chivu để trả nợ. Mặc dù vậy, dưới thời HLV Luciano Spalletti, Roma vẫn duy trì lối đá tấn công quyến rũ và giành thêm 2 chức vô địch Coppa Italia (2007, 2008).
Năm 2011, kỷ nguyên của gia đình Sensi chính thức khép lại khi đội bóng được chuyển nhượng cho các nhà đầu tư Mỹ, đứng đầu là Thomas DiBenedetto và sau đó là James Pallotta. Đây là bước ngoặt đưa Roma trở thành câu lạc bộ Ý đầu tiên có chủ sở hữu đa số là người nước ngoài, mở ra một chương mới về quản lý chuyên nghiệp và thương mại hóa.
AS Roma trong kỷ nguyên hiện đại: Sự vươn mình ra thế giới
Trong hơn một thập kỷ qua, AS Roma đã trải qua nhiều thay đổi cấu trúc quan trọng. Việc chuyển giao từ James Pallotta sang Tập đoàn Friedkin (The Friedkin Group) vào năm 2020 đã mang lại nguồn sinh khí mới. Dưới sự dẫn dắt của Dan và Ryan Friedkin, đội bóng không chỉ chú trọng vào kết quả sân cỏ mà còn cải thiện cơ sở hạ tầng và hình ảnh thương hiệu toàn cầu.
Theo tìm hiểu của những người từng đăng ký bsport, dấu ấn đậm nét nhất trong những năm gần đây chính là chức vô địch UEFA Europa Conference League 2021-22 dưới thời Jose Mourinho. Đây là danh hiệu châu Âu chính thức đầu tiên của câu lạc bộ sau nhiều thập kỷ chờ đợi, giải tỏa cơn khát danh hiệu cho các Romanista và khẳng định vị thế của “Bầy sói” trên bản đồ bóng đá lục địa già.
Đến năm 2026, AS Roma tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những CLB có sức hút lớn nhất thế giới. Dự án xây dựng sân vận động riêng tại khu vực Pietralata đang được đẩy nhanh tiến độ, hứa hẹn sẽ thoát khỏi sự phụ thuộc vào sân Stadio Olimpico dùng chung với đối thủ truyền kiếp Lazio. Điều này không chỉ giúp tăng doanh thu mà còn tạo ra một “thánh địa” thực sự, nơi bản sắc Giallorossi được tôn vinh một cách trọn vẹn nhất.
Tóm tắt các mốc son lịch sử qua bảng thống kê
| Năm | Sự kiện nổi bật |
|---|---|
| 1927 | Thành lập AS Roma từ sự sáp nhập của 3 đội bóng thủ đô. |
| 1942 | Giành danh hiệu Scudetto đầu tiên trong lịch sử. |
| 1961 | Vô địch Cúp Inter-Cities Fairs, danh hiệu châu lục đầu tiên. |
| 1983 | Giành Scudetto thứ hai dưới triều đại Nils Liedholm. |
| 2001 | Chức vô địch Serie A lần thứ ba với sự tỏa sáng của Totti và Batistuta. |
| 2022 | Đăng quang UEFA Europa Conference League tại Tirana. |
| 2024-2026 | Giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ dưới thời Friedkin và dự án sân vận động mới. |
Lời kết: Tinh thần Roma là bất diệt
Lịch sử CLB AS Roma không phải là một danh sách dài những chiếc cúp vàng như Real Madrid hay Juventus, nhưng nó là một câu chuyện về sự kiên cường. Đối với một Romanista, yêu Roma là yêu sự lãng mạn của những thất bại cận kề vinh quang, yêu lòng trung thành sắt son của những người đội trưởng không bao giờ rời bỏ con tàu, và yêu một thành phố nơi bóng đá là một tôn giáo.
Với sự đầu tư bài bản và định hướng đúng đắn trong kỷ nguyên hiện đại, AS Roma đang từng bước hiện thực hóa giấc mơ đưa Scudetto thứ tư trở lại thủ đô. Những trang sử mới đang được viết tiếp bằng khát vọng của thế hệ trẻ và di sản hào hùng của quá khứ.
